Baca temizliği ne sıklıkla yapılmalı? Tesis tipine göre periyotlar

Periyodu belirleyen dört etken var: bacaya giden atığın türü, günlük çalışma süresi, kanalın uzunluğu ve şekli, filtrelerin durumu. Yağ buharı taşıyan bir mutfak bacası, yalnızca yanma gazı taşıyan bir kazan bacasından çok daha hızlı kirlenir. Yatay bölümü uzun, dirseği fazla olan kanallarda yağ ve kurum dirsek diplerinde toplanır; düz ve kısa bir hatta aynı birikim daha geç oluşur.

Filtre bakımı da takvimi doğrudan etkiler. Davlumbaz filtreleri düzenli yıkanmayan bir mutfakta yağ filtrede kalmaz, kanala geçer. Aynı menüyü pişiren iki restorandan biri filtrelerini her akşam yıkıyorsa, bacasını diğerine göre daha seyrek temizletebilir.

Ticari mutfaklar için sektörde yaygın pratik, pişirme yoğunluğuna göre üç kademe kullanır. Bu kademeler bir başlangıç ölçüsüdür; ilk temizlikte kanalın içi görüldükten sonra aralık uzatılır ya da kısaltılır.

• Yoğun kullanım, 1–3 ayda bir: kömür ızgara, mangal, döner ve kızartma ağırlıklı mutfaklar; günde 12 saat ve üzeri açık kalan restoranlar, otel ana mutfakları.
• Orta yoğunluk, 3–6 ayda bir: standart restoran, lokanta ve kafe mutfakları; öğün saatleri belli olan yemekhaneler ve kurum mutfakları.
• Düşük yoğunluk, 6–12 ayda bir: pastane, kahvaltı salonu, haftanın birkaç günü çalışan mutfaklar ve buharlı pişirme ağırlıklı küçük üretim alanları.

Bu sınıflamada bacanın kendisi kadar davlumbaz ve yatay kanal da hesaba katılır. Bacanın dikey kısmı temiz görünürken davlumbazın hemen arkasındaki yatay bölümde kalın bir yağ tabakası bulunabilir. Bu yüzden yağlı kanal temizliği baca temizliğiyle aynı plana yazılır.

Doğalgazlı merkezi ısıtma kullanan apartman ve sitelerde yaygın öneri, bacanın yılda en az bir kez ve ısıtma sezonu başlamadan temizlenmesidir. Doğalgaz kömüre ve fuel-oile göre az kurum bırakır. Buna rağmen yoğuşma suyu, kopan sıva parçaları, kuş yuvası ve bacaya düşen yapraklar çekişi bozabilir.

Kömür veya odunla ısınan binalarda tablo değişir. Katı yakıt bacada is ve katran bırakır; yoğun kullanılan sobalı ve şömineli bacalar için sezon içinde ikinci bir kontrol gerekebilir. Yönetimler için pratik çözüm, temizliği eylül ya da ekim ayına sabitlemek ve kazan bakımıyla aynı haftaya koymaktır. Ayrıntılar için apartman ve site baca temizliği sayfamıza bakabilirsiniz.

Endüstriyel bacada hazır bir takvim önermek yanıltıcı olur, çünkü bacadan geçen şey prosese bağlıdır. Buhar kazanı, kurutma fırını, boya kabini ve döküm ocağı birbirinden çok farklı atıklar üretir. Bu tesislerde periyodu bulmak için ilk temizlik bir ölçüm gibi kullanılır: biriken malzemenin miktarı ve türü kaydedilir, bir sonraki kontrolde ne kadar biriktiği karşılaştırılır.

Çoğu fabrikada temizlik, üretimin durduğu planlı bakım dönemlerine yerleştirilir. Bayram tatilleri, yıllık bakım duruşları ve vardiya aralıkları bu iş için uygun pencerelerdir. Çiğli ve Kemalpaşa’daki organize sanayi tesislerinde bu planı bakım sorumlusuyla yılın başında yapmak, son dakika duruşlarının önüne geçer.

Periyot dolmadan da bacanın temizlenmesi gerekebilir. Şu işaretlerden biri görüldüğünde takvimi beklemeyin:

• Davlumbaz eskisi kadar çekmiyor, mutfakta duman ve buhar asılı kalıyor.
• Davlumbaz kenarlarından ya da kanal birleşimlerinden yağ damlıyor.
• Bacadan çıkan duman koyulaştı, komşulardan koku şikâyeti gelmeye başladı.
• Kazan dairesinde is kokusu var, kazan sık arıza veriyor ya da alevi düzensiz yanıyor.
• Fan motorunun sesi değişti, fan gövdesinde yağ birikiyor.
• Baca dibinde ya da temizleme kapağında kurum ve parça birikimi görünüyor.

Kazan dairesindeki is kokusu ve düzensiz yanma, bacanın daraldığını gösterebilir. Bu durumda cihazı kazanın bakım firmasına kontrol ettirin, bacayı da aynı hafta içinde temizletin.

Takvim kurmanın sağlam yolu ilk temizliği bir referans olarak kullanmaktır. İlk ziyarette kanal açılır, birikimin kalınlığı ve yayıldığı bölümler fotoğraflanır. Bir sonraki temizlikte aynı noktalara bakılır. Birikim azsa aralık uzatılır, fazlaysa kısaltılır. İki üç döngünün sonunda tesisinize özel bir aralık ortaya çıkar.

• Bacaya hangi cihazların bağlı olduğunu ve günlük çalışma saatlerini yazın.
• Davlumbaz filtrelerinin hangi sıklıkla yıkandığını not edin.
• Son temizliğin tarihini ve kimin yaptığını kayıt altına alın.
• Kanal güzergâhını ve temizleme kapaklarının yerini bir krokiye işleyin.
• Temizlik raporlarını ve fotoğrafları tek bir klasörde saklayın.
• Bir sonraki temizlik tarihini takvime girin, bir hafta önceden hatırlatma kurun.

İzmir ve Ege kıyısında mevsim de takvime girer. Çeşme, Urla ve Kuşadası’ndaki sahil restoranları en yoğun dönemini yazın yaşar; bu işletmelerde sezon öncesi ve sezon ortası olmak üzere iki temizlik sık görülür. Kışın ise kazan bacaları devreye girer, bu yüzden apartman ve site yönetimleri için uygun pencere sonbahardır.

Seyrek temizlik ilk bakışta tasarruf gibi görünür, fakat biriken yağ ve kurum kalınlaştıkça iş uzar. İnce bir tabaka fırça ve kazıyıcıyla birkaç saatte alınır. Aylarca bekletilmiş, sertleşmiş bir yağ katmanı içinse çözücü, daha fazla söküm ve daha uzun çalışma gerekir. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler kanal uzunluğu, çap, erişim zorluğu, kirlilik derecesi ve işin mesai dışında yapılıp yapılmayacağıdır.

Düzenli aralıklarla temizlenen bir bacada her ziyaret benzer sürede biter ve bütçe önceden bilinir. İzmir’in tüm ilçelerinde ve Ege’deki diğer illerde keşifte kanalı görüyor, ölçüm alıyor ve önerdiğimiz periyodu fiyatla birlikte yazılı iletiyoruz. Takvim önerisi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Konuttaki küçük bir soba bacasında kurum fırçasıyla yüzeysel temizlik yapılabilir, ama ticari mutfak ve kazan bacalarında bu yetmez. Yağlı kanalda kazıma ve çözücü uygulaması, kazan bacasında ise baca dibinin, duman kanalı bağlantısının ve çatı çıkışının birlikte kontrolü gerekir. Çatıda ve yüksekte çalışmak ayrıca iş güvenliği önlemi ister. Kendi ekibinizin yapabileceği en değerli iş, filtreleri düzenli yıkamak ve belirtileri not etmektir.